niedziela, 23 października 2011

placki z fasoli mung

Warsztatowe. I jak zwykle za mało słone:) Mam tendencję do nie-do-salania... Wszyscy byli ciekawi co to też będzie. I wyszło:

Do zrobienia tego diabołka potrzebne są: fasola mung, pełnoziarnista mąka pszenna lub orkiszowa, kmin (nasiona), anyżek, mielony imbir (opcjonalnie), sól (i tu postawię !!!), woda
 Fasolę umyć i namoczyć w wodzie na 2-3 godziny. Następnie odlać wodę wraz z osadem na dnie, fasolę zmiksować i zagęścić mąką (można dolać wody). Dodać przyprawy i wymieszać na ciasto plackowo - naleśnikowe. Czyli nie takie luźne jak naleśnikowe, ale też nie takie gęste jak na placki. Posmarować patelnię ghee i piec naleśniki na złoty kolor. 
Wariacje sosowe wszelakie mile widziane:)

poniedziałek, 17 października 2011

Dziecko w ajurwedzie


        Ajurweda twierdzi, że prawidłowa opieka i wychowanie dzieci jest podstawą zdrowych relacji w rodzinie i całym społeczeństwie. Zdrowie człowieka buduje się od samego początku – styl życia, jakiego uczą rodzice, przekłada się na późniejsze, samodzielne życie. W dzisiejszych czasach model rodziny stanął na głowie – rodzice często nie mają czasu dla swoich pociech, które wychowują się same, nierzadko na fast foodach i pożywce mass mediów. Nie czas i miejsce na dywagacje na temat mądrego, bądź nie, wychowywania dzieci, ważne by zwrócić uwagę na kilka aspektów, które pozwolą w przyszłości uniknąć zaburzeń i chorób dziecka.
          Przede wszystkim należy ustalić konstytucję, z jaką dziecko przyszło na świat. Według niej powinna być organizowana dieta i cały styl życia dziecka. Oprócz mleka matki nie ma uniwersalnego pokarmu – taka sama dieta nie jest dobra dla każdego dziecka. Podobnie nie ma jednego modelu wychowania. Bez zrozumienia indywiduum dziecka można przez wiele lat popełniać ciągle te same błędy, nawet nieświadomie i w dobrej wierze. Należy również zaakceptować fakt, że dziecko może być zupełnie inne od obojga rodziców. Nie wolno próbować na siłę zmieniać dziecka czy dostosowywać jego myślenie do własnego światopoglądu.
         Stadium dziecka jest najważniejszym ze stadiów, okresów życia człowieka. Okres ten pozostaje pod dominacją bioenergii kapha, budującej, anabolicznej. Woda, źródło życia, jest energią formującą, ziemia odpowiedzialna jest za wzrost i rozwój. Bioenergia kapha, prócz tego, że tworzy komórki i tkanki, tworzy także śluz. Śluz wpływa na słabe trawienie i akumulację flegmy. Z tego powodu dzieci często cierpią na choroby spowodowane zalegającym śluzem i flegmą (zapalenie płuc, przeziębienie, katar, pneumonia). W ajurwedzie są to choroby kapha; żeby ich uniknąć należy utrzymywać poziom wytwarzanego śluzu na niskim poziomie. Najlepszym sposobem na poradzenie sobie z gromadzącym się śluzem jest zastosowanie prawidłowej diety.
        Generalnie dzieci w swoim żywieniu powinny unikać słodyczy, mocnych przypraw, przesadnie kwaśnego i solonego jedzenia. Dieta powinna się koncentrować na pełnych ziarnach i złożonych węglowodanach. Nabiał i cukier, o ile prawidłowo spożywane, również powinny stanowić pewną część dziecięcego pożywienia. Dzieci potrzebują wiele produktów zwiększających kaphę, ale nie mogą być to jedyne produkty dostarczane do harmonijnego rozwoju.
       Mleko matki jest tą substancją, którą organizm ludzki trawi jako pierwszą. Okres podawania mleka jest różny i zależy od jednostki, ale nie powinien być krótszy niż 3 tygodnie. Po okresie laktacyjnym dziecku podaje się zazwyczaj mleko krowie. Należy zwrócić uwagę na jakość mleka i inny pokarm, z którym jest spożywane. Większość zaburzeń bierze się z niewłaściwych kombinacji pokarmów. Mleko nie może być łączone z chlebem, kwaśnymi owocami, warzywami strączkowymi, orzechami, rybami i mięsem – najlepiej spożywać zatem samo mleko. Podobnie produkty mleczne, takie jak jogurt czy kefir nie powinny być łączone ani z mlekiem ani z owocami czy orzechami. Tylko warzywa nadają się do połączenia z jogurtem. Mleko jest dobrym środkiem na zwiększanie perystaltyki jelit u dzieci, ale nie powinno być stosowane podczas biegunki czy luźnych stolców.
      Zarówno mleko, jak i jego przetwory są śluzo twórcze. W największym stopniu sery ale również pasteryzowane mleko. By zmniejszyć formowanie śluzu należy spożywać produkty nabiałowe z przyprawami, które go redukują. Są to przede wszystkim kardamon, cynamon, imbir i goździki. Szczypta kardamonu i trochę miodu sprawią, że mleko nie tylko będzie lepiej smakowało, ale również będzie łatwiej strawne. Śluzotwórcze właściwości sera mogą być zredukowane przez użycie przypraw, takich jak kmin, gorczyca czy pieprz Cayenne, jednakże nawet mimo pomocy dla układu trawiennego, ser pozostaje nadal substancją ciężkostrawną i nie powinno się go używać w nadmiarze. Jogurt również wymaga stosownej formy podania. Według ajurwedy najlepszy jest jogurt rozrzedzony w połowie ciepłą, przegotowaną wodą, z dodatkiem przypraw takich jak kmin, kolendra czy pieprz na ostro lub cynamon i kardamon na słodko. Jogurt ma właściwości zatwardzające i często stosuje się go jako remedium na biegunkę u dzieci. Prawidłowo spożyty, jogurt dostarcza właściwych kultur bakterii oraz przyczynia się do zwiększania masy ciała. Masło jest mniej śluzo twórczym produktem, ale nie powinno być spożywane w nadmiarze. Należy zadbać o to, by masło było niesolone lub spróbować zamiast tradycyjnego masła używać ghee.
       Cukier jest również pożądaną przy wzroście substancją. Oczywiście nie biały, rafinowany, lecz bogate w witaminy i minerały cukry naturalne, takie jak cukier palmowy, syrop klonowy, molasa, maltoza czy syrop ryżowy. Spośród cukrów najlepszy jest miód, należy jednak pamiętać, że powinien być spożywany w niewielkich ilościach oraz podgrzewany. Cukier, nawet w formie owoców czy soków, nie powinien być łączony z większością pokarmów, ponieważ fermentuje w żołądku i wytwarza gazy. Ajurweda rekomenduje dla dzieci pewną ilość cukrów w codziennej diecie, spożywanych szczególnie w obecności pełnych ziaren czy mleka.
      Oleje są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, szczególnie roślinne. Ajurweda na pierwszym miejscu pośród nich stawia ghee i olej sezamowy. Trzeba jednak pamiętać o tym, że oleje są substancjami śluzo twórczymi – nie należy podawać ich wiele dzieciom cierpiącym na przekrwienie i zapalenia płuc. Oleje są również wykorzystywane w masażu – ciepły olej sezamowy uspokaja system nerwowy dziecka, wycisza, regeneruje i odżywia skórę.
      Jeśli chodzi o przyprawy, wiele z nich jest dobrych dla poprawy dziecięcego metabolizmu. Te ostre jednak, takie jak chilli, pieprz czy pieprz Cayenne powinny być używane ostrożnie, ponieważ działają wysuszająco i powodują podrażnienia żołądka. Żołądek musi stopniowo nauczyć się regulowania produkowania wydzielin, by poradzić sobie z ich przyjęciem. Preferowane są zatem łagodniejsze, ogrzewające przyprawy, takie jak imbir, cynamon, kardamon, kolendra, koper włoski, kurkuma, kmin i bazylia.

czwartek, 13 października 2011

placek dyniowo - selerowy

Zrobiłam placek dyniowy i biegnę zakomunikować o tym mojej mamie. Uradowana, z uśmiechem od ucha do ucha mówię, że zrobiłam placek i żeby mama zgadła, co do niego dodałam:) a mama na to: "nie wiem, ale znając ciebie to pewnie jakąś rzodkiewkę..." od razu mina mi siadła i mówię, eeeeee..... nieeeee. No gdzie rzodkiewkę do placka!? selera dodałam... "No nie mówiłam" uśmiechnęła się. 
No nie, bo rzodkiewka a seler to ogromna różnica jeśli chodzi o placki. Seler ściąga wodę i z powodzeniem można go zastosować przy dyni. Podobny placek spotkałam gdzieś w necie ale z marchewką. Spróbowałam go zrobić, ale marchew też puściła sok i wyszedł mokry i ciężki. Wersja z selerem jest lżejsza, lepiej się dopieka i nie jest taka słodka. Znowu wpadłam w szał przygotowywania posiłków z dyni, jako że sezon na dynie nam nastał. W kolejnym odcinku zrobimy zupę dyniową, a na razie upieczmy placek:
Potrzebujemy ok. 700 gr dyni utartej na grubych oczkach i tak z połowę średniego selera również utartego, 5 jajek, 150 gr cukru trzcinowego, 3/4 szklanki oleju, łyżeczkę proszku do pieczenia (może być ciut więcej), łyżeczkę soli, 2 łyżeczki cynamonu, 400 gram mąki pszennej pełnoziarnistej i szklankę orzechów/pestek/migdałów zmiksowanych lub pokrojonych. Ja dodaję jeszcze czarnego sezamu albo siemienia lnianego, żeby placek był cętkowany:)
Najpierw ubijamy jajka z cukrem w dużym garnku, na dużych obrotach dodając do nich olej. Dodajemy ciągle, mieszając mix mąki, soli, proszku i cynamonu. Za chwilę ciasto stanie się gęste. Wtedy należy przejść na mieszanie ręczne lub łyżkowe:) Do ciasta dodajemy dynię i selera a na samym końcu orzechy i sezam. Wszystko razem dokładnie mieszany i wykładamy na nasmarowaną tłuszczem blachę. Placek piecze się ok. 50 min w temp 170-180 stopni. Odkąd mam piekarnik elektryczny strasznie gubię się w tych temperaturach, nawiewach itp itd, ale zawsze piekę placki nieco dłużej niż w normalnym gazowy - miejcie to na uwadze, bowiem ciężko rozpoznać kiedy placek jest upieczony, z racji tego, że nawet po upieczeniu jest mokry:)
Gorącym kawałkiem placka może się podelektować nawet kapha, ale z racji orzechów i oleju jest dosyć tłusty, więc nie należy przesadzać. Dynia też nie jest najlepszym pomysłem dla kaphy - zdecydowanie jest to lepsze warzywo dla vaty (wodniste) i pitty (wychładzające). Seler jest neutralny. Orzechy rozgrzewające, więc pitta też nie powinna przesadzać, szczególnie jeśli dodacie do nich nerkowce czy laskowe (aczkolwiek ja - mimo, że superpitta, jak się do niego dorwę to często naprawdę mało zostaje:) Dla vaty jest małosłodkie, ale odpowiednie, bo mokre, tłuste i sycące. I pyszne:)

piątek, 7 października 2011

Reguły zachowania na dzień i noc

         Ajurwedyjska nauka o życiu dostarcza praktycznych reguł zachowania, które pomagają w utrzymaniu w równowadze trzy dosze. Reguły te pozwalają zminimalizować stres i czynniki sprzyjające popadnięciu w gnuśność i depresję. Wiedza o życiu zawiera reguły postępowania, w ciągu dnia, na noc, na różne pory roku oraz wskazówki jak w prawidłowy sposób zaspokajać naturalne potrzeby organizmu.

      Idealna pora na wstanie z łóżka to czas między 4 a 6 rano. Ciało jest wtedy lekkie, a umysł wypoczęty, przy założeniu, że odpowiednio wcześniej pójdzie się spać. Najlepiej byłoby udać się od razu po przebudzeniu do toalety, następnie należy zadbać o higienę jamy ustnej, która również podlega pewnym zasadom: typ vata powinien używać słodkich past; gorzkie pasty są odpowiednie dla pitty, a ostre dla kaphy. Po wyczyszczeniu zębów należy jeszcze oczyścić z nalotu język - oczyszczenie języka zapobiega brzydkiemu zapachowi, chroni przed bakteriami i sprawia, że pokarm lepiej smakuje. Kolejne są oczy – należy przemyć je chłodną wodą. Po toalecie przychodzi kolej na gimnastykę, która powinna być wykonywana codziennie. Ćwiczenia powinny być jednak wykonywane z zachowaniem ostrożności i tylko do pewnej granicy, jaką jest przymus oddychania przez usta. Idealnym treningiem jest również spacer czy joga. Po aktywności fizycznej przychodzi pora na masaż, który uspokaja zachwianą równowagę energii vata, usuwa głęboko tkwiące złogi i obumarły naskórek. Bardzo dobre są masaże z wykorzystaniem oleju – oczywiście odpowiedniego dla danej bioenergii oraz pory roku. Dal ludzi o konstytucji vata najlepszym olejem będzie sezamowy, dla ludzi o konstytucji pitta – kokosowy. Typ kapha powinien masować się na sucho lub z niewielką ilością zasypki dziecięcej. Masaż można wykonać za pomocą szorstkiej rękawicy lub myjki. Możliwa jest też kąpiel tzw. olejowa. Należy natrzeć całe ciało olejem – od samej głowy po stopy (dobrze jest podłożyć pod nogi ręcznik czy ścierkę, na którą będzie ściekał olej). Olej powinien być podgrzany do temperatury ciała, tak, by nacierając nim całe ciało nie poparzyć się. Ciało powinno się nacierać olejem począwszy od włosów; oczy należy zabezpieczyć przed kontaktem z olejem, natomiast do uszu i nozdrzy można wlać kilka kropel. Należy zwrócić szczególną uwagę na stopy i przestrzenie między palcami – te miejsca wymagają troskliwej opieki. Kąpiel olejowa służy przede wszystkim odmłodzeniu skóry, pobudzeniu krążenia krwi i uspokojeniu nerwów, nie powinno się jej stosować podczas gorączki i w przypadku zaburzeń trawienia. Kąpieli olejowych nie wolno stosować tuż po posiłku, po lewatywach i kuracjach przeczyszczających. Zastosowanie znajdują w nich różne oleje; ich wybór uzależniony jest typem konstytucyjnym i porą roku. Dla vaty najlepszy jest olej sezamowy, ale w cieplejszej porze roku może używać kokosowego. Na ciało może używać również oleju z oliwek lub migdałowego. Dla pitty najlepszy jest olej kokosowy, lecz, gdy jest już zimno może sięgnąć po sezamowy. W zimie dla kaphy najlepszy będzie olej sezamowy, ale latem może sięgnąć po kokosowy
i gorczycowy na ciało. Na zakończenie należy wziąć gorącą kąpiel, przy czym skórę głowy powinno się myć zawsze dość chłodną wodą (nie powoduje to wypadania i siwienia włosów); po kąpieli natomiast należy natrzeć się wonnymi olejkami i naturalnymi substancjami zapachowymi. Służą one promienności ciała i wzmagają pewność siebie; podnoszą radość życia, chronią przed negatywnymi emocjami. Po kąpieli i czynnościach upiększających, dobrze jest pochylić się ku swemu wnętrzu – medytacja czy modlitwa uspokoją umysł i wzmogą koncentrację, przez co przygotują do pracy. Ajurweda nie daje konkretnych wskazówek dotyczących formy, w jakiej to wejście do własnego wnętrza powinno się odbywać, istotne jest jednak to, by odbywało się to w miejscu cichym, spokojnym i bez zakłóceń. Na koniec można zjeść upragnione śniadanie… najlepiej jeszcze przed 8 rano.

       Chcąc wcześnie wstawać, a zarazem zapewnić organizmowi dostateczną ilość snu należy pójść wcześnie spać. Nawyk późnego spania, a potem późnego wstawania prowadzi do kłopotów z trawieniem, bólów głowy czy schorzeń oczu. Bardzo ważne jest, by czas przeznaczony na sen został prawidłowo wykorzystany, by sen był głęboki i regenerujący. Nie należy zapominać również o pożyciu seksualnym, które utrzymuje ciało w zdrowiu i nadaje mu promienny wygląd. Należy spać przy otwartym oknie zapewniającym stały dostęp świeżego powietrza do pomieszczenia. Ze względu na pole magnetyczne Ziemi zalecane jest spanie z głową skierowaną na wschód lub zachód; dobrze jest też spać na lewym boku co pomaga w trawieniu. Wystarczający czas snu to 6 do 8 godzin.

Naturalne potrzeby fizjologiczne i ich regulowanie


      Wiele poważnych chorób może mieć swoją przyczynę w tłumieniu naturalnych potrzeb organizmu. Ajurweda wyróżnia 13 różnych impulsów, które ciągle tłumione, mogą wywołać zaburzenia zdrowotne natury somatycznej ale i psychicznej. Mechanizm powstawania zaburzenia jest taki sam we wszystkich przypadkach: gdy dana potrzeba zostaje stłumiona, bioenergia  (głównie apana vata) gromadzi się i zaczyna oddziaływać patologicznie. Inaczej jeśli chodzi o impulsy mentalne – te należy kontrolować i często poskramiać, jeśli przybierają postać niezgodną z ogólnie przyjętymi normami moralnymi (np.dewiacje).
       Spośród impulsów, których tłumienie może przyczynić się do stanu chorobowego, najważniejszymi są oddawanie stolca i oddawanie moczu. Zatrzymywanie stolca może wzmagać bóle głowy i niestrawność, zatrzymywanie moczu natomiast skutkuje sztywnością okolicy lędźwi, kamieniami moczowymi i bolesnością przy oddawaniu moczu. Zatrzymywanie gazów powoduje przede wszystkim wzdęcia, kolki, ucisk na serce czy guzy fantomowe. Tłumienie kichania skutkuje migrenami, kręczem karku a nawet, w ciężkich przypadkach, porażeniem twarzy. Unikanie napojów powoduje osłabienia, omdlenia, bóle serca i depresje; tłumienie uczucia głodu skutkuje natomiast zawrotami głowy, kolką, osłabieniem czy przebarwieniami skóry. Zawroty głowy, zaburzenia trawienia i bóle całego ciała mogą towarzyszyć osobom, które mało śpią. Zatrzymywany odruch kaszlu powoduje jego nasilenie, duszności, czkawkę i brak apetytu. Powstrzymywanie się od ziewania może powodować kurczowe drgawki, skurcze czy drżenie mięśni. Zatrzymywane łzawienie oczu powoduje katar, chroniczne zapalenie śluzówki nosa, bóle głowy a nawet schorzenia serca. Tłumiony odruch wymiotny grozi dusznością, swędzeniem, chorobami skóry, gorączką i obrzękami. Wreszcie tłumiony popęd seksualny znajduje swoje odbicie w bólach narządów płciowych i odbytu, zatrzymaniu moczu czy impotencji i bezpłodności.

niedziela, 2 października 2011

Słownik kuchni ajurwedyjskiej

Agni  biologiczny ogień trawienia zapewniający ciału energię do funkcjonowania;
Ajwan nasiona dzikiego selera z Indii używane w kuchni i medycynie; szczególnie dobry jako środek na trawienie.
Ama zbiorczy termin określający toksyny i niestrawione resztki wewnątrz ciała.
Asafetyda (Hing) gumożywica otrzymywana z korzeni i kłączy zapalniczki cuchnącej, ma charakterystyczny mocny zapach, jest skutecznym środkiem na wzdęcia i stąd polecana jest jako dodatek do roślin strączkowych.
Basmati ryż długoziarnisty ryż spod podnóża Himalajów; najłatwiej strawny i najlepiej przyswajalny gatunek ryżu; w połączeniu z fasolą mung najbardziej wartościowe danie
Curry (liście) małe kruche liście z dzikiego drzewa rosnącego w Indiach, szeroko używane w postaci sproszkowanej
Czatni sos do dań robiony ze świeżych składników, takich jak np. kolendra, mango, tamarynd czy kokos. Powinien zawierać w sobie wszystkie smaki.
Daikon duża, długa biała rzodkiew, często używana w ajurwedyjskiej kuchni
Dal różnego typu suszone fasole, grochy i soczewice nazywane są dal. Łuskane i namaczane przed podaniem w celu szybszego ugotowania i łatwiejszego strawienia. Mung – żółta, urid – kremowo biała.
ghee klarowane masło o leczniczych właściwościach
Gram, mąka z cieciorki lub channa dal, robiona z żółtych prażonych ziaren
Jaggary nierafinowany cukier robiony z soków zmiażdżonej łodygi trzciny cukrowej
Khir termin używany do określania różnych słodkich puddingów z mleka
Kitchadi Gotowana mikstura z ryżu i dalu z przyprawami; łatwa do strawienia i bogata w białko, często używana w monodiecie i oczyszczeniach.
Lassi odświeżający napój z jogurtu, wody i przypraw; może być słodki lub ostry; często pity pod koniec posiłku jako napój na trawienie
Masala mikstura różnych przypraw używana do nadawania smaku daniom. Są różne rodzaje masali np. tandoori masala, subji masala czy garam masala.
Murmura preparowany ryż basmati
Ojas subtelna energia witalna budująca odporność organizmu; dostrzegalna w ciele jako błysk i świetlistość.
Pippali jedna z odmian pieprzu, ma wiele właściwości leczniczych
Sukanat=turbinado granulowany cukier robiony z czystego soku trzcinowego
Tulsi, święta bazylia, jedna z najważniejszych roślin w symbolice hinduistycznej