piątek, 4 listopada 2011

Sport a dosze

Zawsze powtarzam, że dzień bez sportu to dzień stracony... Może dlatego, że jestem pittą, a pitty wprost uwielbiają coraz więcej i więcej ćwiczyć. Tylko, żeby znowu nie przesadzić:)
Co na to ajurweda?
Sport i rekreacja powinny nie tylko wzmacniać fizyczne i duchowe samopoczucie, ale również sprawiać przyjemność. Nie trzeba nikogo przekonywać do zdrowotnych walorów systematycznych ćwiczeń, ale jak ze wszystkim, należy pamiętać, że dyscypliny sportu powinny być dobierane indywidualnie i odpowiednio dla typu konstytucyjnego. Również intensywność ćwiczeń powinna być dobierana do możliwości danego organizmu, tak, by sport i trening był regeneracją a nie działaniem katabolicznym. Przy zachowaniu zdrowego rozsądku, siły witalne organizmu powstają w naturalny sposób, wystarczy tylko wsłuchać się w to, co mówi organizm i nie wykonywać niczego ponad „martwy punkt”, po którym następuje zmęczenie, spadek formy, bezsenność i przeciążenie układu kostnego. Człowiek uprawiając sport, nie powinien, w rozumieniu ajurwedy, wyznaczać sobie celu. Sama droga do celu jest celem i na niej należy się skupić, należy cieszyć się nią i pielęgnować ją. Wówczas ciało, umysł i dusza są w harmonii i równowadze. Warto więc uzmysłowić sobie ta prawdę i podczas treningów nie starać się „przekraczać” samego siebie, nadmiernie się wysilać, zyskując często nic więcej jak zakwasy i niechęć do kolejnych ćwiczeń. Trening, jeśli wykonywany jest na świeżym powietrzu, powinien być również dostosowany do pogody oraz w ogóle do pory dnia, tak, by wyjść naprzeciw zapotrzebowaniom danej bioenergii. I tak osoby z dominacją konstytucji vata powinny uprawiać różne formy aktywności sportowej w cieple, najlepiej od 6 do 10 rano, kiedy panuje biologiczny czas kapha. W tej fazie ciało zyskuje największą wytrzymałość, a korzyści wyciągane z ćwiczeń są największe. Zimą osoby o tej konstytucji powinny uprawiać sporty halowe. Podobnie osoby z przewagą bioenergii kapha, w zimie powinny stronić od zimna natomiast w pełni korzystać z uroków letniej pogody. Dla osób o konstytucji z przewagą kaphy najlepszą porą dnia na uprawianie sportów jest czas między 14 a 18 0 rano jest im się ciężko rozruszać, a wieczorem są zbyt leniwe. Osoby z przewagą pitty powinny ćwiczyć z największą intensywnością w chłodne pory dnia i roku. Najgorszym czasem na ćwiczenia dla pitty jest południe, gdyż pitta i tak jest mocno pobudzona.
Osoby z przewagą bioenergii vata mają tendencję do nagłych przypływów energii, ale do równie szybkiego ich spadków. Często zaczynają ćwiczenia z dużym zasobem sił, które w zapale eksploatują do końca. Typ vata powinien zwracać uwagę szczególnie na ten moment, kiedy ma już dosyć. Umiar jest tym, czego typ vata powinien przestrzegać najbardziej ze wszystkich innych typów – wymaga najmniej i najkrótszego wysiłku, aczkolwiek pełnego w niego zaangażowania. Osoby o dominacji vata mają tendencję do bycia w ciągłym ruchu, nie potrafią wyciszyć swojego ciała i umysłu. Łagodne ćwiczenia dla tego typu konstytucyjnego powinny angażować świadomość; wykonywane z asekuracją spokojnego oddechu mają za cel powściągnąć wędrujące myśli. Zajęcia powinny zaczynać się i kończyć relaksem. Za najlepsze dla vaty uznane zostały ćwiczenia nie męczące i nadwerężające naturalnie słaby układ kostny i mięśniowy, a budujące, poprawiające równowagę i rozciągające takie jak joga, stretching, pilates czy gimnastyka. Równie dobre są zwykłe spacery, szczególnie na świeżym powietrzu, niezbyt forsowne górskie wędrówki i krótkie piesze wędrówki. Dzięki swojemu zapałowi, osoby o przewadze tej bioenergii w swojej konstytucji będą wyśmienitymi tancerzami (taniec towarzyski czy balet). Mniej niż inne typy będą lubiły pływanie, ale za to w zimie z chęcią oddadzą się aerobikowi czy aqua- aerobikowi (oczywiście z niewielką intensywnością). Typ ten wreszcie świetnie odnajdzie się w ćwiczeniach z oddechem takich jak tai-chi czy quigong, które dla innych typów mogłyby być potwornie nudne.
Ci, którzy w swej konstytucji mają przewagę energii pitta dysponują dużo większą wytrzymałością i duchem walki. Wyznaczają sobie cele i często podnoszą poprzeczkę – brną do nich ze wszystkich sił, łatwo się nie poddając. Rzec można, że w ogóle się nie poddając. I nie przegrywając. Typ pitta nie lubi przegrywać, często mobilizując wszystkie siły swojego organizmu aż do wycieńczenia. Właśnie z tego powodu ten typ nie nadaje się do sportów na poziomie zawodniczym; nad miarę intensywny wysiłek zdecydowanie nie sprzyja ich organizmowi, a przegrana wyzwala negatywne emocje i niszczy system nerwowy. Osoby o typ typie lubią widzieć efekty swojej pracy, chcą nie tylko czuć wysiłek w swoich kościach, ale także móc spojrzeć w tył i zobaczyć rezultaty, jakie udało się osiągnąć. Lubią też ryzyko, więc dobre będą dla nich sporty wyczynowe (wśród nich jazda na nartach czy wspinaczka górska). Najlepsze, z racji chłodu, będą dla nich jednak sporty wodne, zwłaszcza pływanie, które ochłodzi gorący temperament. Dobre będzie również żeglarstwo czy surfing. Ludzi o tym typie pociągają również sporty zimowe; dobrze znoszą zimno i chętnie oddają się narciarstwu i łyżwiarstwu. Uwielbiają współzawodnictwo, ale dobre są dla nich sporty drużynowe, w których mogą współdziałać i dzielić się swoimi umiejętnościami z innymi. Ćwiczenia w parach lub grupach, wykonywane bez rywalizacji i lojalnie w stosunku do innych są remedium na wygórowane ambicje pitty. Szybki chód, jogging, długie spacery i wędrówki górskie będą również odpowiednie dla tego typu.
 Osoby, u których dominującą energią jest kapha, powinny przywiązywać większą uwagę do ćwiczeń fizycznych niż inne typy. Wiąże się to ze słabym metabolizmem i tendencją do odkładania tkanki tłuszczowej w organizmie. Poprzez ćwiczenia wzrasta ogień trawienny, pomagając tym samym uporać się osobie z przewagą kaphy z jej przemianą materii. Kapha potrzebują regularnych ćwiczeń, ale nie mogą one zamienić się w rutynę – dla takich osób potrzebne są różne formy aktywności ale w stałym wymiarze czasowym. Typ kapha odznacza się dużą siłą fizyczną i wytrzymałością – podczas ćwiczeń wykonuje pozycje dłuższej i z większym poświęceniem niż osoby z konstytucją vata czy pitta. Wytrwanie dłużej w pozycji zwiększa nie tylko fizyczną wytrzymałość i przyczynia się do wzrostu odporności immunologicznej, ale przyczynia się także do rozpalenia wewnętrznego ognia, pomagającego w oczyszczeniu organizmu. Osobom o przewadze kaphy, mimo tego, że mają wyrównany, wysoki poziom energii, często nie są entuzjastami sportów. Skłonnym do gnuśności i lenistwa  brakuje motywacji i chęci na aktywne trenowanie. Idealna dla tego typu będzie praca na siłowni – podnoszenie ciężarów i trening siłowy wyciśnie z osób o tej konstytucji siódme poty, sprawiając, że krew zacznie szybciej krążyć w żyłach. Wytrwałość i wytrzymałość jest niewątpliwie ich atutem, dlatego z przyjemnością, jeśli już, będą oddawać się długodystansowym biegom, tenisowi, wioślarstwu. Gry zespołowe będą dla tego typu o tyle dobre, że niejako wciągają kapha w grę, nie pozwalając pozostać z tyłu. Zimą, z racji wilgoci i zimna, kapha powinni trenować na hali i w cieple.

1 komentarz:

  1. Dobry wycisk zawsze daje satysfakcję :) Tylko bez przesady! :)

    OdpowiedzUsuń