środa, 16 listopada 2016

Hemochromatoza – niekontrolowana pitta w natarciu

Hemochromatoza to choroba metaboliczna, w której pod postacią hemosyderyny (kompleksu białkowego magazynującego żelazo w komórkach) w organizmie nadmiernie gromadzi się żelazo. Choroba ta może być wrodzona, czyli pierwotna – w tym przypadku podstawą tego patologicznego procesu jest źle funkcjonujący system, odpowiadający za wydalanie (nie wchłanianie – ten system działa prawidłowo) żelaza z organizmu; może być też wtórna – w tym wypadku erytrocyty (czerwone krwinki) i komórki wątrobowe uwalniają zbyt dużo jonów żelaza, a te gromadzą się w tkankach organizmu. Żelazo może gromadzić się w wielu narządach (płuca, nerki, serce, trzustka, gruczoły wydzielania dokrewnego), ale najbardziej narażone są wątroba i szpik kostny. Choroba może mieć zatem podłoże genetyczne wynikając z genetycznej mutacji lub jest wynikiem niedokrwistości z nadmiarem żelaza lub leczenia niedokrwistości wielokrotnymi przetoczeniami krwi oraz krwinek czerwonych, jak również długotrwałej hemodializoterapii.

Zarówno w pierwszym jak i drugim przypadku choroba ta jest poważnym zagrożeniem życia, gdyż nieleczona może doprowadzić do uszkodzenia wątroby (marskość wątroby lub jej przewlekłe zapalenie), trzustki i serca. Melanina i żelazo gromadzą się w skórze, co doprowadza do jej wzmożonej pigmentacji i charakterystycznego ciemnego zabarwienia. Pojawiają się też zaburzenia hormonalne - niedoczynność przysadki mózgowej, czasem  pojawia się niedoczynność tarczycy.
Życie z hemochromatozą do łatwych nie należy, ale za pomocą odpowiedniej diety można radzić sobie z jej przebiegiem i utrzymywać względną kontrolę nad podażą żelaza. Przede wszystkim należy wykluczyć z diety, lub drastycznie ograniczyć wszystkie produkty bogate w łatwo przyswajalne żelazo hemowe – mięso, żółtka jaj, podroby (wątróbka), owoce morza. Należy unikać też produktów bogatych w żelazo niehemowe jak np. suche nasiona roślin strączkowych (w szczególności czerwona fasola), suszone owoce (morele, śliwki), zioła czy zielone warzywa – są one mniej niebezpieczne z uwagi na mniejsza przyswajalność, ale warto nauczyć się umiejętnie je komponować, unikając połączenia z witaminą C a dbając o właściwą podaż wapnia, który ogranicza wchłanianie żelaza w przewodzie pokarmowym. Oczywiście nie można spożywać preparatów witaminowych lub suplementów zawierających ten pierwiastek oraz witaminę C i beta karoten. Witamina C jak i beta karoteny ułatwiają absorpcję żelaza, należy więc ograniczać produkty, które mają ich dużo. Bardzo istotne jest również wykluczenie z diety alkoholu. Metodą stosowaną w celu usunięcia powstałego już nadmiaru żelaza jest kontrolowane upuszczanie krwi. Kobiety chorujące na tą dolegliwość, choć jest ich mniej, mają nieco łatwiej przynajmniej do okresu menopauzy – ich organizm sam pozbywa się nadmiaru żelaza poprzez krwawienie miesięczne.
Z punktu widzenia ajurwedy, w leczeniu hemochromatozy najważniejsze będzie przestrzeganie wskazówek dietetycznych i codziennej aktywności dla osób o zdecydowanym nadmiarze doszy pitta. Pitta jest energią sterującą metabolizmem, a w przypadku tej dolegliwości jest jej nadmiar – uwidacznia się to w typowych dla niej obszarach skóry, narządów tj. wątroby i trzustki oraz jelicie cienkim. W kuracji pierwszorzędną rolę odgrywa upust krwi (rakta moksza; W leczeniu zaburzeń pitty zalecano użycie pijawek – ich wysysanie krwi ma bowiem chłodzące i słodzące właściwości). Kolejne w użyciu są zioła; z których na pierwszy plan wysuwa się kurkuma, jako zioło o właściwościach redukujących nadmiar żelaza[1]. Inne gorzkie, wychładzające zioła, zawierające taniny, jak neem czy hibiskus będą również pomocne w łagodzeniu nadmiaru pitty.
Dr Eric Lewis, światowej sławy naturopata sam zmagający się z hemochromatozą stworzył całą serię książek, jak żyć i jak leczyć tą dolegliwość oraz kilka rodzajów suplementów łagodzących jej objawy. Wśród nich znajduje się właśnie kurkuma, zielona herbata, specjalne mleko i polifenole. Kieruje się też w swoich zaleceniach dietą neutralizującą nadmiar pitty w organizmie.

poniedziałek, 7 listopada 2016

Czakry – główne centra energetyczne


Literalnie słowo czakra pochodzi z sanskrytu i oznacza „koło”. W rzeczywistości te centra energetyczne mają kształt lejka łączącego ze sobą ciała człowieka (te subtelne z ciałem fizycznym). Każda czakra, będąca zarówno odbiornikiem, przetwornikiem jak i przekaźnikiem energii, związana jest bezpośrednio z ośrodkiem hormonalnym i dostarcza energii do jego funkcjonowania. Zarówno blokada swobodnego przepływu jak i jego zwiększone natężenie/przeładowanie może doprowadzić do zaburzeń hormonalnych i wynikających z nich dysharmonii ciała i umysłu. Większość szkół filozoficznych wyróżnia 7 głównych czakr, czakry pomocnicze na stopach, dłoniach, stawach oraz czakry podrzędne. Do podstawowych nalezą czakry: podstawy, seksu, splotu słonecznego, serca, gardła, trzeciego oka oraz korony.
1.       Pierwsza czakra, muladhara – czakra podstawy albo korzenia leży u podstawy kręgosłupa (ostatni kręg w rdzeniu)i związana jest z gruczołami nadnerczy, które wydzielają hormony: adrenalinę i noradrenalinę. Czakra ta to źródło siły dla wyższych czakr – tu mają swój początek mistyczne kanały energii. Czakra ta związana jest z elementem ziemi, ze zmysłem zapachu a zawiaduje układem kostnym (kręgosłup, zęby, paznokcie), jelitem grubym, prostatą; odpowiada za skład krwi, budowę komórek i temperaturę ciała. Na poziomie emocjonalnym zapewnia stabilizację, bezpieczeństwo, energię, ciepło, przetrwanie. Daje mocne fundamenty, na których człowiek może budować swoje życie i rozwijać się; pełni rolę wentyla bezpieczeństwa dla całego systemu energetycznego człowieka łagodząc stresy, napięcia emocjonalne i psychiczne. Czakra w symbolice ma kolor czerwony.
2.       Svadhistana, druga czakra, jest symbolem daru życia, płodności, rozrodczości, seksualności (kolor pomarańczowy). Odpowiada jej element wody i zawiaduje działalnością hormonalną jajników u kobiet oraz jąder u mężczyzn. Druga czakra to centrum pierwotnych, nieoczyszczonych emocji, energii seksualnej i sił twórczych. Odpowiada za nasze relacje międzyludzkie, szczególnie z płcią przeciwną. Zawiera też w sobie energie przedurodzeniową. Prawidłowo działająca czakra zapewnia powodzenie w samorealizacji w wybranych przez siebie dziedzinach, twórczość, kreatywność, otwartość. Jej zbyt duży potencjał energetyczny może wywołać nadmierną zmysłowość i tendencję do tycia, z kolei niedobór energii prowadzi do impotencji, oziębłości i anoreksji.
3.       Trzecia czakra, manipura to czakra splotu słonecznego znajdująca się dwa palce ponad pępkiem (kolor żółty). Związana z żywiołem ognia i zmysłem wzroku, swoje połączenie energetyczne ma z gruczołem trzustki. Wpływa więc na funkcjonowanie wegetatywnego układu nerwowego,  przemianę materii, pracę wątroby, woreczka żółciowego, śledziony, jelita cienkiego i żołądka. To siedziba naszego ego -tu znajdują się wyobrażenia i przekonania dotyczące siebie i świata. To miejsce naszego kontaktu z innymi ludźmi (poprzez nią odczuwamy energię drugiego człowieka, wibrację pomieszczeń odbierając je pozytywnie lub negatywnie), otoczeniem i przyrodą. Gdy czakra jest zaburzona człowiek staje się bardzo emocjonalny, pełen niepokoju, poczucia bezsilności i agresywny. W czakrze splotu słonecznego znajduje się także większość uczuć związanych z pragnieniami i awersjami do czegoś. Zharmonizowana czakra wnosi wiele sił witalnych w nasze życie, daje spokój, poczucie spełnienia, pozwala trafnie diagnozować ludzi i otoczenie.
4.       Czakra serca – anahata – to czwarta czakra, która skorelowana jest z żywiołem powietrza i zmysłem dotyku. Ma połączenie energetyczne z żywiołem grasicy, odpowiada zatem za funkcjonowanie systemu immunologicznego. Wpływa na pracę serca, skórę, układ oddechowy i układ krążenia. Jej barwą jest intensywna zieleń, która może się też przeobrażać w głęboki róż lub złoty, jeżeli czakra jest wykorzystywana w dużym stopniu. Nie bez kozery mówi się, że ktoś ma „złote serce” – czyli jest to człowiek otwarty, wrażliwy, ma ciepłe wnętrze i miły dotyk; z taką osobą chętnie się przebywa. Otwarte serce jest przepustką do szczęścia a szczęście nadaje życiu sens. Z tą czakrą związana jest też otwartość na piękno, sztukę, przyrodę, muzykę; bezinteresowna miłość i brak negatywnych emocji. Z kolei niedostatecznie otwarta czakra serca prowadzi do tłumienia uczuć, zamykania się w sobie, trudnych relacji z otoczeniem.
5.       Vishudha – czakra gardła w kolorze niebieskim; energetycznie powiązana z gruczołami tarczycy, wpływa na funkcjonowanie gardła, tchawicy, migdałków, oskrzeli i strun głosowych. Dzięki niej wyrażamy pragnienia i potrzeby oraz swoje emocje poprzez płacz, krzyk, śmiech. Czakra ta odpowiada za ważną umiejętność komunikacji i zrozumienia. Rozwinięta czakra daje poczucie wolności, zdolność wyrażania swoich potrzeb i odwagę w głoszeniu pewności siebie. Dzięki niej człowiek otwiera się też na wewnętrzny głos i łatwiej kontaktuje się z własną intuicją.
6.       Szósta czakra to adżnia, czakra trzeciego oka w kolorze indygo. Ma połączenie energetyczne z przysadką mózgową, która zarządza gospodarką hormonalną w całym organizmie. Związana jest z centralnym układem nerwowym – mózgiem, móżdżkiem i rdzeniem kręgowym; odpowiada za funkcjonowanie narządu wzroku , ale osoba z rozwiniętym trzecim okiem widzi i dostrzega o wiele więcej niż inni ludzie (np. aurę, kolory biopola, odbiera impulsy wysyłane z przeszłości lub przyszłości). Czakra funkcjonująca na dobrym poziomie zapewnia jasny, sprawnie funkcjonujący umysł wolny od natrętnych myśli, dobrą koncentrację, odnoszenie sukcesów naukowych i twórczych. Osoba z tą czakrą otwartą jest w stanie wykorzystywać swą moc do leczenia i pomagania. Z kolei nierozwinięta szósta czakra sprowadza człowieka dożycia w świecie materii – interesuje go tylko to, czego może fizycznie dotknąć, doświadczyć, sprawdzić, udowodnić, przeanalizować i naukowo potwierdzić.
7.       Czakra ciemiączka albo korony to siódma czakra nazywana przepustką do tajemnic. Sahasrara mieści się na czubku głowy a energetycznie odpowiada jej szyszynka. Kolor fioletowy, przyporządkowany tej czakrze oznacza niezwykła duchowość; często mówi się, że ta czakra jest drogą do złączenia z absolutem. Otwarcie tej czakry jest celem mędrców, joginów i osób rozwiniętych duchowo.